Tính thể tích đống cát, đống đá, đống đất
Đo chân đống và chiều cao để biết đống cát, đống đá hay đống đất ngoài bãi được bao nhiêu khối. Có ba dạng đống, đo được cả bằng cách kéo thước dây vòng quanh chân.
18,85 m³
Nhập số đo chân đống và chiều cao lớn hơn 0 để xem kết quả.
Công thức
r là bán kính chân đống, h là chiều cao, b là bề rộng chân và L là chiều dài chân đo cả hai đầu vát. Đo chu vi thì chia cho 3,1416 để ra đường kính trước.
Ví dụ
Đống cát chân rộng 6 m, cao 2 m. Bán kính là 6 ÷ 2 = 3 m, nên V = ⅓ × 3,1416 × 3² × 2 = 18,85 m³.
Cũng đống ấy, kéo thước vòng quanh chân được 18,8 m: chia cho 3,1416 ra đường kính 6,0 m, kết quả không đổi. Còn nếu đổ kéo dài thành luống chân dài 16 m thì thành 78,85 m³ — phần thân luống cộng thêm chứ hai đầu vẫn chỉ gộp thành một hình nón.
Vì sao không có bảng tra sẵn
Công cụ cố ý không dựng sẵn bảng góc nghỉ và dung trọng theo từng loại vật liệu. Tiêu chuẩn Việt Nam chỉ quy định cách đo hai đại lượng này — TCVN 8724:2012 cho góc nghỉ của đất rời, TCVN 7572-6:2006 cho khối lượng thể tích xốp của cốt liệu — chứ không ban hành bảng giá trị để tra.
Các con số đang lưu hành đều là của đại lý vật liệu hoặc dẫn lại một nghiên cứu nước ngoài, và chúng lệch nhau xa: riêng độ ẩm đã đủ làm cát nặng thêm vài trăm kilôgam mỗi khối. Đưa một con số như vậy vào máy tính rồi hiện ra bốn chữ số thập phân là tạo cảm giác chính xác giả. Thể tích thì khác — nó là hình học thuần, đo đúng là ra đúng.
Công cụ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Đống cát này bao nhiêu khối?
Đo đường kính chân đống và chiều cao rồi lấy một phần ba của π × bán kính² × chiều cao. Đống chân 6 m cao 2 m được 18,85 m³. Đừng lấy cả khối trụ: đống nón chỉ bằng một phần ba khối trụ cùng chân cùng chiều cao.
Không đo được đường kính thì làm sao?
Kéo thước dây vòng quanh chân đống rồi chia cho 3,1416. Đống chu vi 18,8 m có đường kính 6,0 m, ra đúng 18,85 m³ như khi đo thẳng. Cách này còn dễ chính xác hơn, vì đo qua tâm một đống cát thì thước bị đội lên giữa chừng.
Không trèo lên đo chiều cao được thì tính thế nào?
Đống đổ tự do có sườn dốc đúng bằng góc nghỉ của vật liệu, nên chiều cao bằng bán kính nhân tang góc đó. Chân 6 m với góc nghỉ 32° cho chiều cao 1,87 m và thể tích 17,67 m³. Chỉ dùng được cho đống mới đổ: đống đã bị gàu vỗ mặt hay mưa nén thì sườn thoải hơn, tính ra sẽ dư.
Góc nghỉ của cát là bao nhiêu độ?
Không có bảng tra chuẩn để lấy sẵn. TCVN 8724:2012 chỉ quy định cách đo góc nghỉ của đất rời trong phòng thí nghiệm chứ không kèm bảng giá trị theo từng vật liệu, và các con số lưu hành trên mạng đều dẫn lại cùng một nguồn nước ngoài. Cách chắc chắn là tự đo sườn đống bằng thước đo góc hay ứng dụng thước nivô trên điện thoại, mất chừng một phút.
Đổi từ mét khối sang tấn thế nào?
Nhân số khối với dung trọng đổ đống của lô vật liệu, tính bằng tấn mỗi mét khối. Công cụ để trống ô này vì dung trọng đổ đống thay đổi theo độ ẩm, cỡ hạt và mức lèn chặt — cát ướt nặng hơn cát khô đáng kể. Lấy số trên phiếu giao hàng của lô đó, hoặc cân thử một thùng đã biết dung tích.
Đống đã xúc mất chóp thì tính sao?
Chọn dạng nón cụt rồi đo thêm đường kính mặt phẳng trên đỉnh. Hai cách làm tắt quen thuộc đều sai và sai ngược chiều nhau: lấy trung bình hai diện tích đáy thì tính dư, còn lấy bán kính trung bình rồi coi như khối trụ thì tính thiếu.