# Tính lưu lượng dòng chảy

> Nhập hai trong ba đại lượng lưu lượng, vận tốc và đường kính ống để tìm cái còn lại, kèm tổn thất áp theo Hazen-Williams và cảnh báo khi vận tốc ngoài khoảng 0,6–2,0 m/s của ống cấp nước sinh hoạt.

Tính lưu lượng Q = A × v cho ống tròn, giải được cả ba chiều, kèm cảnh báo vận tốc và tổn thất áp theo Hazen-Williams.

URL: https://tinhngay.com/xay-dung/tinh-luu-luong-dong-chay

## Công thức

```
Q = A × v · A = π × D² ÷ 4 D = √(4Q ÷ πv) hf = 10,67 × L × Q^1,852 ÷ (C^1,852 × D^4,87) Vận tốc khuyến nghị ống cấp nước sinh hoạt: 0,6–2,0 m/s
```

## Ví dụ

Ống trong 100 mm, vận tốc 1,5 m/s. Tiết diện A = π × 0,1² ÷ 4 = 0,007854 m² (78,5 cm²). Lưu lượng Q = 0,007854 × 1,5 = 0,011781 m³/s, tức 11,78 l/s (42,4 m³/h). Trên 100 m ống nhựa C = 140: hf = 10,67 × 100 × 0,011781^1,852 ÷ (140^1,852 × 0,1^4,87) = 2,25 m cột nước. Cùng lưu lượng ấy qua ống 125 mm chỉ còn 0,76 m — đường kính nằm dưới mẫu với số mũ 4,87.

## Câu hỏi thường gặp

### Công thức tính lưu lượng dòng chảy?

Q = A × v, với A là tiết diện ống và v là vận tốc dòng chảy. Ống tròn có A = π × D² / 4, nên Q = π × D² × v / 4. Ống trong 100 mm với vận tốc 1,5 m/s cho lưu lượng 11,78 l/s, tức 42,4 m³/h.

### Vận tốc dòng chảy trong ống nên là bao nhiêu?

Với ống cấp nước sinh hoạt, khoảng khuyến nghị là 0,6–2,0 m/s. Chậm quá thì cặn lắng trong ống; nhanh quá thì ồn, tổn thất áp lớn và ống mòn nhanh.

### Chọn đường kính ống thế nào?

Từ lưu lượng cần cấp và vận tốc mong muốn, đảo công thức ra D = √(4Q / πv). Kết quả là đường kính TRONG, còn ống thương mại thường ghi đường kính ngoài kèm độ dày thành.

### Tổn thất áp Hazen-Williams tính thế nào?

hf = 10,67 × L × Q^1,852 / (C^1,852 × D^4,87), ra mét cột nước. Đây là công thức THỰC NGHIỆM, chỉ đúng cho nước ở nhiệt độ thường, dòng chảy rối, trong ống áp lực — không dùng cho dòng chảy hở hay chất lỏng khác.

### Vì sao tăng đường kính một chút lại giảm tổn thất rất nhiều?

Vì đường kính nằm dưới mẫu với số mũ 4,87. Cùng lưu lượng và chiều dài 100 m, ống 100 mm tổn thất 2,25 m cột nước, còn ống 125 mm chỉ 0,76 m — giảm hơn ba lần chỉ nhờ tăng 25% đường kính.

### Hệ số C lấy ở đâu ra?

C là hệ số nhám của Hazen-Williams, tra theo vật liệu ống — xem bảng trên trang này. Riêng ống nhựa, có tài liệu nêu 140, có tài liệu nêu 150, nên bảng ghi luôn cả khoảng.